عزيز الله بيات

143

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

آل بويه معاصر بود . « 1 » مهمترين حوادثى كه در دوران خلافت قائم و امراى ايرانى معاصرش در ساير كشورهاى جهان آن‌روز به وقوع پيوست ، به اين شرح است : آسيا چين : در چين سلسلهء سونگ سلطنت مىكرد ( 960 - 1279 م . ) حلب : شهاب الدوله نصر از آل مرداس در سال 429 هجرى ( 1037 م . ) به دست لشكريان فاطمى كشته شد . پنج سال بعد از اين حادثه معز الدوله كمال پسر ديگر صالح ، حلب را از فاطميان بازگرفت اما در سال 449 هجرى ( 1057 م . ) مجددا آن را به فاطميان مصر داد و ليكن برادرش عطيه مقارن همين زمان رحبه را تصرف كرد . دياربكر : فرمانرواى دياربكر از بنى مروان ، نظام الدوله نصرت است ( 453 ه . ق . ) ( 1061 م . ) ماوراء النهر : در حدود سال 433 هجرى ( 1041 م . ) خانات متحد قراخانى به دو قسمت تقسيم شد . يكى خانات غربى كه مركز آن بخارا بود و ديگرى خانات شرقى كه مشتمل بر اسپيجاب ، چاچ ، فرغانه شرقى و كاشغرستان بود . مركز سياسى و نظامى آن بلاصاغون بود . يمن : زبيد ، پايتخت بنى نجاح ، در سال 454 هجرى ( 1062 م . ) به تصرف طايفهء بنى صليح درآمد . مؤسس سلسلهء شيعىمذهب بنى صليح على ابن محمد الداعى است كه در سال 429 هجرى ( 1037 م . ) در شهر مسار دعوى استقلال كرد و صنعا را پايتخت خود قرار داد . « 2 »

--> ( 1 ) . ر ك . تاريخ ابن خلدون ، ج 2 ، ص 639 - 730 . الكامل ، ج 16 ، ص 127 - 183 . تاريخ گزيده ، ص 351 - 356 . حبيب السير ، ج 2 ، ص 309 - 312 . تجارب السلف ، ص 253 - 283 . طبقات ناصرى ، ص 121 - 124 . روضة الصفا ، ج 2 ، ص 524 - 526 . ( 2 ) . ر ك . ابن خلدون تاريخ عمومى ، ترجمهء عبد المحمد آيتى ، ج 3 ، ص 308 .